بررسی علت کم بودن فشار آب ساختمان و راه های افزایش فشار آب

علل اصلی افت فشار آب ساختمان

به صورت کلی افت فشار آب ساختمان می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی باشد و این عوامل به دو دسته اصلی عوامل درونی و عوامل بیرونی تقسیم می‌شوند. عوامل بیرونی افت فشار می‌توانند ریشه‌های متفاوتی داشته باشند مانند افزایش مصرف در فصول گرم سال, از کار افتادن پمپ های آب سازمان منطقه ای آب، گرفتگی و انسداد یا ترکیدگی در انشعاب های آب شهری و وجود تخریب و ساخت و ساز در ساختمان های مجاور میتواند این موارد باشد که حل‌وفصل آنها از عهده افراد عادی خارج است اما مهم‌ترین عوامل داخلی افت فشار آب ساختمان شامل موارد زیر هستند:

• نشتی لوله‌های آب

اگرچه امروزه استفاده از لوله و اتصالات مدرن احتمال آسیب‌دیدگی و نشتی آنها را کاهش می‌دهد اما گاهی ممکن است که این تجهیزات در اثر فشار، ضربه، خوردگی و … دچار ترکیدگی، شکستگی و … شوند و همین امر باعث می‌شود که لوله‌ها نشتی داشته باشند. وجود نشتی در لوله‌های آب باعث می‌شود که کاهش افت فشار قابل‌توجهی رخ بدهد. برای اطمینان از وجود نشتی در خطوط لوله می‌توان از حوله‌های کاغذی استفاده کرد و در نهایت برای رفع آن اقدام کرد.

• معیوب بودن شیر فشارشکن آب

یکی دیگر از مهم‌ترین و رایج‌ترین دلایل افت فشار آب در ساختمان معیوب بودن شیر فشار شکن و تنظیم کننده فشار آب است. این وسیله معمولاً برای خانه‌هایی که در طبقات پایین قرار دارند استفاده می‌شود و با تنظیمات از پیش تعیین‌شده کار می‌کند. این شیرها معمولاً در ورودی اصلی آب به ساختمان نصب می‌شوند و می‌توان با بررسی آن از سلامت آن اطمینان حاصل کرد. این شیرها که با نام PVR شناخته می‌شوند به شکل زنگ بوده و دارای تنظیمات مشخصی هستند.

همچنین در بسیاری از سیستم‌های لوله‌کشی آب ساختمان از دو شیرفلکه استفاده می‌شود که یکی از آنها سر راه خط لوله اصلی و دیگری سر راه انشعاب ساختان قرار می‌گیرند. ایراد داشتن این شیرفلکه، بسته بودن یا نیمه بسته بودن آن نیز می‌تواند باعث افت فشار آب در ساختمان شود

• مسدود شدن لوله‌ها

لوله آب از مواد مختلفی همچون فلزات، پلاستیک‌ها، پلیمرها و … تولید می‌شود و هر کدام از آنها می‌توانند اصطکاک متفاوتی داشته باشند و در نهایت میزان رسوب‌گیری متفاوتی نیز خواهند داشت. چنانچه در مسیر جریان آب و در داخل لوله‌ها رسوباتی ایجاد شود باعث افت فشار آب می‌شود. این رسوبات می‌توانند شامل رسوبات مواد و املاح معدنی موجود در آب، زنگ‌زدگی لوله و … باشند و بیشتر در لوله‌های قدیمی مشاهده می‌شوند.

• ارتفاع بالای ساختمان

یکی دیگر از مشکلاتی که می‌تواند در کاهش فشار آب ساختمان مؤثر باشد ارتفاع بالای آن است. امروزه ساختمان‌ها در طبقات متعددی ساخته می‌شوند و واحدهایی که در طبقات بالایی قرار می‌گیرند معمولاً با مشکل افت فشار مواجه می‌شوند.

•  مناسب نبودن قدرت پمپ آب

هنگام خرید پمپ آب خانگی باید به میزان قدرت پمپ توجه کنید. انواع پمپ آب در مدل‌های نیم اسب بخار، یک، یک و نیم، دو اسب و بالاتر تولید می‌شوند. هرچقدر تعداد طبقات ساختمان و ارتفاع سازه افزایش پیدا کند، باید از پمپ‌های قوی‌تر استفاده شود. چنانچه قدرت پمپ با تعداد طبقات ساختمان تناسب نداشته باشد، طبقات بالایی با افت فشار و حتی قطعی آب مواجه خواهند شد.

• عدم نصب مخزن آب

متاسفانه در برخی از ساختمان‌ها برای پمپ آب، مخزن ذخیره آب نصب نمی‌شود. انجام این کار نه تنها غیر قانونی است، بلکه علت نوسان فشار آب در طبقات بالا نیز محسوب می‌شود. برای خرید مخزن آب با ظرفیت مناسب هم باید به تعداد واحدهای ساختمان توجه کنید.

• فرسودگی یا بی کیفیت بودن لوله‌های آب

هر کدام از انواع لوله و اتصالات ساختمانی از یک طول عمر مشخصی برخوردارند و به مرور زمان ممکن است دچار مشکلاتی همچون خوردگی، پوسیدگی، رسوب گرفتگی، زنگ‌زدگی و … شوند و تمامی این عوامل می‌توانند علت کم بودن فشار آب ساختمان باشند. تجمع رسوب آب و زنگ‌زدگی لوله‌ها باعث کاهش قطر داخلی لوله و در نتیجه افت فشار آب می‌شود. زنگ زدگی می‌تواند به علت فرسودگی لوله‌ها در ساختمان‌های قدیمی یا بی کیفیت بودن لوله در سازه‌های جدید باشد.

• نصب پمپ آب در پارکینگ یا زیرزمین

رایج‌ترین محل نصب پمپ آب خانگی، پارکینگ یا زیرزمین ساختمان است. همین موضوع می‌تواند علت نوسان فشار آب در طبقات بالا باشد. در واقع به دلیل نصب پمپ آب در پایین‌ترین جای ساختمان، فشار پمپاژ در طبقات بالایی کاهش می‌یابد.

• استفاده همزمان چند واحد ساختمان از آب

اگر چند واحد ساختمان در ساعات اوج مصرف به صورت همزمان از آب استفاده کنند، فشار آب در طبقات بالا کاهش می‌یابد. البته این مشکل زمانی رخ می‌دهد که پمپ قدرت کافی نداشته و مخزن آب با ظرفیت مناسب نصب نشده باشد. جدول انتخاب پمپ آب خانگی به شما در خرید پمپ آب مناسب کمک می‌کند.

• خرابی پکیج یا آبگرمکن

اگر مشکل افت فشار فقط به آب گرم مربوط است، حتما آبگرمکن برقی یا پکیج را بررسی کنید. وجود نشتی یا گرفتگی در لوله و اتصالات پکیج و آبگرمکن می‌تواند علت افت فشار آب گرم در طبقات بالایی باشد.

• مشکلات توالت فرنگی

نشتی کم ولی مداوم توالت فرنگی، فلش تانک، گیر کردن سیفون توالت فرنگی و سایر مشکلات سیستم فاضلاب ساختمان هم بر کاهش فشار آب موثر هستند.

علت فشار کم شیر آب گرم

اما در برخی موارد فشار آب سرد به اندازه کافی وجود داشته و این آب گرم است که فشار کافی برای استفاده ندارد. ممکن است پاره ای از دلایل ذکر شده در کاهش فشار آب سرد باعث کم شدن فشار آب گرم هم باشند, اما از دلایل عمده کاهش فشار آب گرم میتواند موارد زیر را عنوان نمود.

1. رسوب گرفتن منبع کویلی موتورخانه
2. خرابی و نقص در عملکرد پمپ آب گرم شوفاژخانه
3. ته نشین شدن رسوب در مبدل پکیج
4. گرفتگی در شیرالات و شیلنگ آب گرم پکیج
5. کم شدن فشار آب سرد ورودی به پکیج
6. وجود رسوب در مبدل آبگرمکن
7. گرفتگی شیر صافی آب گرم پکیج یا آبگرمکن

هریک از دلایل فوق بستگی به نوع گرفتگی احتمال دارند, با یکدیگر اتفاق افتاده و دسترسی به آب این مایع حیات را برای ما مشکل کنند.

رفع افت فشار آب

بسته به نوع خرابی, راهکار ما نیز تغییر پیدا میکند. پس ابتدا بایستی تک تک احتمالات را بررسی و قدم به قدم به پیدا کردن مشکل اصلی و رفع افت فشار آب ساختمان نزدیک شویم. به طور کلی در بررسی موارد بایستی نکات زیر را واکاوی کنیم.

افت فشار یکی از شیرالات ساختمان به تازگی

افت فشار آب در یک آپارتمان در چند وقت گذشته

حل مشکل فشار آب در طبقات بالا ساختمان

افزایش فشار آب بدون پمپ

افت فشار شیر

اگر مشکل افت فشار شیر به تازگی و فقط برای یک شیر اتفاق افتاده است, احتمالا در بیشتر موارد با تعویض مغزی شیر آب مشکل حل میشود. در برخی موارد نیز ممکن است در شیرهای دیواری مانند شیر دوش یا شیر توالت در محل نصب شیر به اتصالات لوله کشی ذرات شن و ماسه گیر کرده باشند و این مشکل را میتوان با باز کردن و نصب مجدد شیر رفع نمود. در شیر های تک پایه مانند شیر ظرفشویی و روشویی این مساله بیشتر در مواقعی دچار افت فشار میشود که شیر پیسوار دچار گرفتگی شده باشد, که با عوض کردن مغزی و شیر پیسوال حل میشود.

این گونه انسداد ممکن است در پرکن شناور توالت فرنگی یا فلاش تانک نیز حادث شود.

• افت فشار آب یک آپارتمان در چند وقت گذشته

ممکن است در روزهای اخیر چند شیر آپارتمان یا خانه شما دچار کاهش فشار آب شده باشند و شما در جستجوی علل این مساله و افزایش فشار آب ساختمان باشید.  اگر این مشکل فقط مربوط به واحد شما باشد و شما طبقه آخر ساختمان نباشید, 2 علت اصلی احتمالا موجب افت فشار آب شده باشد. علت اول که بررسی و رفع آن راحت تر است, گرفتگی و انسداد شیر فلکه های ورودی آب واحد است. این مساله بعضا با نشتی شیر فلکه یا شیر دسته گازی ورودی آب ساختمان روی میدهد. برای رفع آن بایستی شیر فلکه باز شده و تمیز شود و درصورت عدم امکان آن نسبت به تعویض شیر فلکه یا مغزی آن اقدام کنید.

در صورت تعویض شیر فلکه اگر باز هم مشکل پابرجا بماند, اگر لوله کشی آب سرد و گرم منزل شما از نوع لوله کشی گالوانیزه باشد که قطعا دچار انسداد و گرفتگی بوده و بایستی نسبت به تعویض و بازسازی لوله کشی اقدام کنید, و در صورت گالوانیزه نبودن, میتوان ابتدا با فشار آب یا باد اقدام به بازکردن گرفتگی لوله آب نموده و در صورتیکه بازهم موفق به رفع افت فشار آب نشدید, چاره ای جز تعویض مقطعی یا کلی لوله کشی آب سرد و گرم به صورت روکار یا توکار ندارید. این اتفاق ممکن است برای ساختمان های قدیمی ساز یا حتی نوساز هم رخ دهد.

• حل مشکل فشار آب در طبقات بالا ساختمان

این مشکل در بسیاری از ساختمانها وجود داشته و اغلب به دلیل کاهش و افت فشار آب انشعاب شهری یا قدیمی بودن لوله کشی ساختمان است. به طور کلی پس از بررسی و مطمین شدن از عدم ترکیدگی لوله, خرابی و گرفتگی شیر صافی و شیرفلکه کنتور و واحد, 2 راهکار اصلی وجود دارد. راهکار اول نوسازی لوله کشی در بخش رایزر ساختمان و راهکار دوم تعبیه و نصب پمپ تحت فشار برای ساختمان یا به صورت اختصاصی برای واحد مورد نظر میباشد.

برای حل مشکل فشار آب در طبقات بالا می‌توانید محل نصب پمپ را تغییر دهید. به جای نصب پمپ در پارکینگ یا زیرزمین، بهتر است پمپ را در طبقات بالاتر قرار دهید. با انجام این کار تاثیر گرانش زمین و قوانین فیزیک بر جریان آب کمتر شده و فشار در طبقات بالایی افزایش می‌یابد. البته فرایند نصب و لوله‌کشی و تامین آب تانک در این روش چالش‌های بیشتری به همراه خواهد داشت.

در صورت وجود پمپ آب علت افت فشار آب ساختمان میتواند, نقص در عملکرد پمپ تحت فشار شامل خرابی یا عدم تنظیم پرشر سوییچ پمپ تحت فشار, کاهش باد یا خرابی مخزن تحت فشار و خرابی های دیگر قسمت های پمپ میباشد.

کم بودن قطر لوله ها نیز یکی از مشکلات شایع در کاهش افت فشار آب ساختمان است.

• افت فشار آب آپارتمانهای با کنتور مستقل

در برخی ساختمان ها هر آپارتمان دارای یک کنتور مستقل و مجزاست. تقریبا میتوان گفت که علت افت فشار آب ساختمان در برخی از این آپارتمانها مانند موارد ذکر شده در سطور بالاست,اما ممکن است به غیر از دلایل فوق, در برخی از این ساختمانها با نصب پمپ در طبقه 4 , شاهد افت فشار در سایر واحد باشیم. این مشکل ممکن است در مورد نصب پمپ در ساختمان های مجاور نیز اتفاق بیفتد, چرا ک نصب پمپ بدون وجود مخزن ذخیره آب موجب تخلیه مستمر آب موجود در لوله های مشترک شده و این مساله موجب افت فشار دیگر واحدها یا ساختمانهای همسایه میشود. به همین علت نصب پمپ, بدون منبع ذخیره آب بر اساس مقررات سازمان آب غیرقانونی تلقی میشود.

• بررسی سیستم لوله کشی آب

این بررسی میتواند شامل شیرآلات و کل لوله ها باشد. مواردی مانند خراب شدن شیرآلات یا بازسازی لوله های قدیمی ساختمان برای برطرف شدن نشتی احتمالی، میتواند راه حل خوبی برای برطرف کردن افت فشار آب باشد.

• استفاده از دستگاه های افزایش فشار آب

بعد از بررسی سیستم لوله کشی چنانچه مشکلی وجود نداشت، میتوانید از ابزار های جانبی برای افزایش فشار آب استفاده می کند. نصب تنظیم کننده فشار آب یا همان رگلاتور در سیستم لوله‌کشی ساختمان به افزایش فشار آب کمک می‌کند. با انجام این کار می‌توانید فشار آب ساختمان را کنترل کرده و از افت فشار ناگهانی در طبقات بالایی جلوگیری کنید.

• استفاده از سرشیر افزایش فشار آب

یکی از این روش ها نصب سرشیر افزایش فشار می باشد. از این طریق فشار خروجی شیرآلات افزایش پیدا میکند. البته سردوش افزایش فشار آب نیز در بازار موجود است که می توان با استفاده از آن فشار آب دوش حمام را زیاد کرد. این دستگاه یکی از متداول ترین وسایل افزایش فشار آب در ساختمان های مسکونی است.

• پمپ آب خانگی و منبع

اگر تعداد واحد یک ساختمان زیاد باشد و واحدهایی از ساختمان با افت فشار آب روبرو هستند میتوان از پمپ های آب خانگی با ظرفیت های ۰.۵، ۱، ۱.۵، ۲ و ۳ اسب بخار استفاده کرد. در ساختار لوله کشی بعد از کنتور آب ساختمان نصب می شوند تا آب ورودی به ساختمان را به صورت پرفشار به داخل واحدها هدایت کنند.

• نصب تانکر آب در پشت بام

از جمله دیگر راهکارهای برطرف کردن مشکل افت فشار آب در ساختمان می‌توانیم به نصب تانکر در پشت بام اشاره کنیم. به این ترتیب طبقات بالایی ساختمان آب را با فشار بیشتری دریافت می‌کنند. البته هنگام قرار دادن مخزن پمپ آب در پشت بام باید سایبان مناسب هم نصب کنید. 

• بوستر پمپ

بوسترها، دستگاه تقویت فشار آب خانگی است که در ساختار آن از چندین پمپ آب تشکیل شده است. این پمپ ها به صورت موازی نصب شده اند و می تواند کمبود فشار آب را به خصوص در طبقات بالاتر برطرف کند. این وسیله باعث میشود که آب به صورت یکسان در بین طبقات تقسیم شده و بر این اساس دچار نوسان فشار نخواهد شد.

• مینی پمپ داخل واحد

مینی پمپ ها ابزاری هستند که در ظرفیت ۰.۵ اسب بخار و بر کلکتور یا شیرفلکه اصلی واحد اصلی یا زیرآبگرمکن و پکیج نصب می شود. از این وسیله تنها در شرایطی استفاده می شود که تنها برخی واحد های ساختمان مشکل کمبود فشار آب داشته باشد. این نوع پمپ آب نسبت به مدل‌های معمولی، صدای کمتری دارد.

• پمپ آب پشت آبگرمکنی یا پکیجی

در برخی مواقع کم شدن فشار آب تنها برای آب گرم ایجاد شده و آب سرد از نظر فشار مشکلی وجود نخواهد داشت. در چنین مواقعی میتوان به وسیله نصب پمپ آب پشت آبگرمکن یا پکیج استفاده کرد.

این نوع پمپ ظرفیت بسیار کم در حد ۰.۵ اسب بخار داشته و می توان به کار آبگرمکن کمک کند. این دستگاه می تواند فشار آب گرم ساختمان را بین ۳۰-۴۰ درصد افزایش می دهد. 

سوالات متداول

چگونه فشار آب پمپ را زیاد کنیم؟

برای افزایش فشار کلی و اختلاف فشار بین قطع و وصل پمپ آب می‌توانید از پیچ‌های تنظیم کننده در اتومات پمپ استفاده کنید. در اتومات پمپ آب دو عدد پیچ وجود دارند که از پیچ بزرگ‌تر برای تنظیم فشار کلی پمپ استفاده می‌شود. پیچ کوچک‌تر نیز برای تنظیم اختلاف فشار بین قطع و وصل پمپ کاربرد دارد.

آیا فقط نصب مخزن آب کافی است؟

نصب مخزن آب می ‌تواند، به بهبود فشار آب منزل شما کمک کند، اما این تنها راه حل ممکن نیست. ممکن است، عوامل دیگر نیز بر فشار آب تأثیر بگذارند. مثلا، فشار آب شبکه توزیع آب منطقه، نشتی لوله ‌ها، نحوه عملکرد و قدرت پمپ آب و تنظیمات آن، انسداد فیلترهای آب و… می توانند، موجب کم شدن فشار آب خانه شوند.